«Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար» նախագիծ-հոդված

16010400_243227702778974_1103674927_o«Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար» նախագիծ

Յերգեցողությունը դնդերներու շարժում մըն ե, վոր կառաջանա համապատասխան զգացումներե: Մանուկն ինչ զգացումի տակ վոր ըլլա, այդ զգացումը կարտահայտե վորոշ յերգերովՅերգը ներքին՝ հոգեկան զգացումին արտահայտության մեկ ձեվն ե, ուրեմն շարժում մըն ե.պարն ինքնին շարժում մը ըլլալով, յերգը կզուգորդվի պարին հետ: Զգացումներն ինչ ուղղությամբ  վոր  ընթանան, յերգն ու պարն ալ նույն արտահայտությամբ  յերևան կուգան: Արդ կրնա ըմբռնվիլ, թե վորքան կարևոր են մանուկին դաստիարակության մեջ  յերգեցողության  ընծայվելիք հոգածությունն ու պարտավորությունը:

«Մանուկն ու պարը» Կոմիտաս

 

Ազգային երգը, շարժումը, պարը առաջնային դեր ունեն դպրոցականի գեղագիտական ճաշակի, ազգային գիտակցության բարձրացման, զարգացման, դաստիարակության, աշխարհընկալման գործում: Ճիշտ ընտրված ուսումնական նյութը   կարող է  սովորողի մոտ ծնել դրական և կարևոր որակներ ու հատկություններ:

Շատ անգամ մենք՝ դասավանդողներս, լրջացնելով և կարևորելով ազգային մշակույթը,  մոռանում ենք սովորողի տարիքային առանձնահատկությունների  մասին, ուզում ենք, որ նրանք էլ ազգային մշակույթն ընկալեն այն խորությամբ և լրջությամբ, ինչ մեծերը: Դրանից դասապրոցեսը կաղապարվում է և դառնում ստատիկ:

Տիար Բլեյանի դիտարկումը՝ երգի դասաժամը անցկացնել  ոտքի վրա կանգնած, անընդհատ շարժման մեջ, սկզբում զարմացրեց ինձ, բայց հետո մտածելու տեղիք տվեց:  Այդ մտորումներից ծնվեց  «Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար» նախագիծը:

Սկզբում  կարծում էի, որ  կանգնած երգելը կարող է արհեստական և պարտադրված լինել: Ի ուրախություն ինձ` նախագծի ընթացքում սովորողների երգելու որակը բարձրացավ, խումբն առավել ակտիվացավ, կենդանություն առավ:

Ազգային երգը՝ իրեն բնորոշ պարով կամ պարային փոքրիկ դետալով,  նախնական քայլ է սովորողին ծանոթացնելու մշակութային արժեքների հետ:

Առանձին-առանձին պարերգեր երգելը կամ պարելը բավականին հեշտ էր: Առավել դժվար էր երգել և պարել միաժամանակ: Կրտսեր դպրոցականների մոտ դեռ մատորիկան, հիշողությունը  այդքան զարգացած չէ: Երգի և պարի ժամանակ նրանց  շնչառությունը չի հերիքում: Նրանք շատ շուտ հոգնում են: Նախագծի ընթացիկ փուլում այդ խնդիրները հաղթահարեցին չորրորդ և հինգերորդ դասարանցիները: Ավելի ուշ՝ երրորդները, հետո՝  երկրորդները:

Այն պարերգերի համար, որոնց պարը բարդ էր,  ընտրեցի փոքրիկ դետալներ, շարժումներ, որպեսզի  պարերգերը անհետաքրքիր չլինեն: «Մանդրիկ թփիկ ըռեհան» պարերգը պարեցինք «Տրնգու» շարժումներով: «Երևան բաղ եմ արել» -ի մեջ մտավ հայկական պարերին բնորոշ ճոճքը, ճկույթներով շուրջպարը: «Փափուռի»  պարերգը պարեցինք հենց «Փափուռի» պարով: «Հոփ թռին»՝ «Վերվերիով»: Մյուս պարերգերի մեջ  սովորողները ծանոթացան ձեռքերը  ճիշտ բռնելու, կողքի պարընկերոջը զգալու, զույգով պարելու ձևերը:

Առանց նվագակցության երգելը նախագծի սկզբնական փուլում  բավականին բարդ էր: Սովորողները երգի ընթացքում ինտոնացիոն շեղումներ և ռիթմիկ խախտումներ էին կատարում: Այդ թերությունը շտկվեց բավականին ուշ:

4-րդ և 5-րդ դասարանցիները տեխնոլոգիայի դասաժամին պատրաստեցին թաշկինակներ և ճակտոցներ հատուկ նախագծի համար:

Սեբաստացու օրերին 4.1 դասարանի սովորողները «Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար» նախագծի շրջանակում ունեցան փոքրիկ համերգ-ներկայացում: Համերգի համար ընտրել էի 7 պարերգ, որոնք գեղարվեստական իմաստով կապված էին միմյանց հետ: Պարերգերի մեջ կար  և՛  շարժում, և՛  պար:

Որպես վերջնական արդյունք` ձմեռային ճամբարի ընթացքում  4-րդ և 5-րդ դասարանցիները համերգին ներկայացրին 10 պարերգ: Հունվարի 13-ին ամբողջ դպրոցը ունկնդիր-մասնակից էր «Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար» նախագծի ամփոփմանը:

 

Բացօթյա ճամբարային համերգ «Պարերգեր»

15841410_1044165099063443_345652764_nՀունվարի 13-ին, ժամը 12.00-ին Հյուսիսային դպրոց-պարտեզի հեքիաթային բացօթյա սրահում տեղի կունենա ճամբարային   համերգ «Պարերգեր. Երգ, շարժում, պար»նախագծի շրջանակում՝  4, 5-րդ դասարանցիների մասնակցությամբ:

Ծրագրում՝ Continue reading

Լևոնը և Արսենը այսօր.11.01.2017

15063971_212923092476102_389052928_o-1Այսօր ներառական կրթությամբ սովորողներից երգի դասաժամին հանդիպել եմ հինգ տարեկանների Լևոնին:

Սովորեցինք Տիտոխիկ երգը: Դուրը շատ էր եկել:

Մի քանի անգամ ժպիտով երգեց, պարեց,խմբի հետ կանգնեց միչև վերջ :Նախկինում Լևոնը փախչում էր երգի դասերից:Նա  շատ է սիրում պարել և այն երգերը, որոնց մեջ կա շարժում և պար՝  սիրով և ժպիտով է մասնակցում:

 

Այսօր, 4.1 դասարանի Արսենը մասնակցեց Պարերգեր համերգի փորձին, հավեսով բոլոր շարժումները կատարեց , երգեց, պարեց:Վերջում  Արսենին ուղղված հարցին, թե նրա դուրը եկավ փորձը?

Արսենը պատասխանեց.

-Շատ դուրս եկավ:

Նոյեմբեր ամսվա նույն պարերգերի փորձերին Արսենը հրաժարվել էր մասնակցել:

Հյուսիսային դպրոցի ներառական կրթությամբ սովորողների ընդհանուր բնորոշում

20161223_102122-300x225Գեղարվեստի կրտեսեր դպրոցում 12 ներառական երեխաներ են սովորում: Այդ  երեխաներից միայն 4.1 դասարանի սովորող Արմենը այս տարիների ընթացքում չի ներառվել երաժշտության դասընթացին:Պատճառը՝  դասերից բացակայելն է և քիչ մասնակցությունը:

Մյուսները՝ Դանիելը, Լևոնը, Դավիթը, միշտ մասնակցել են պարապմունքներին, որևէ ներառվելու խնդիր չի եղել,մասնակցել են սիրով և հետաքրքրությամբ;
Գոռը, Գևորգը, Զոյան, Արսենը, հինգերի Արսենը իրենց մասնակցությամբ , ոչ մի բանով չեն զիջել մյուսներին՝ շատ դեպքերում եղել են անգամ  առավել:
Լիլիթը, Արամը, Սամվելը՝ Ֆիզիկապես դասերին ներկա են : Լիլիթը միշտ իր աշխարհում է և հատուկնետ դեպքերում է ներառվում խմբին:Երգին մասնակցում է սիրով:
Արամը խոսքի և կոնցենտրացիայի խնդիր ունի և նրա մասնակցությունը դեռ լիարժեք չէ: Պատճառը՝ նորից շատ բացակայություններն են:
Սամվելը՝ լսողության խնդիր ունի և հատկապես երգին ներառվելը դժվար է : Նա պարին մասնակցում է ժեստերով: